مشاور تعهدات ارزی اتاق بازرگانی بیرجند با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه دولت به بازرگانان و تجارت خارجی گفت: لجستیک یعنی هماهنگی، همکاری و یکپارچگی و کریدور زنجیره به هم پیوسته ای از بندر، ریل، جاده، پایانه، مرز و تشریفات گمرکی است. اما در ایران، هر یک از این اجزا تحت مدیریت و منطق متفاوتی اداره میشوند. راهآهن، سازمان بنادر، گمرک، راهداری، مناطق آزاد، نهادهای محلی و دستگاههای مرتبط دیگر، هر کدام بخشی از این مسیر را در اختیار دارند و متاسفانه ساختار منسجم و مقتدری که بتواند این اجزا را در قالب یک راهبرد واحد و با تعهد به عملکرد مشخص مدیریت کند، شکل نگرفته است و این موضوع در شرایط جنگی ، بحرانی در دل بحران است.
ملکی در جلسه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان جنوبی اظهار داشت: اگر در مرز کالا جریان نداشته باشد، سرباز جریان خواهد داشت و رونق جریان کالا فقط با تغییر نگاه دولت به تجارت خارجی محقق خواهد شد. قوانین و سامانه های تجارت خارجی کشور، همسو با تحریم و محاصره ، سنگ راه بازرگانان شدند و این سوال ساده را باید پرسید که آیا وقتی تمام دنیا در حال محاصره زمینی و دریایی کشور هست، بهتر نیست، انبارهای پر از کالا در گمرکات داشته باشیم؟ یا با همان بخشنامه های مانع تجارت و همچون شرایط عادی ادامه مسیر دهیم ؟
مشاور تعهدات ارزی اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به اهمیت کریدورهای ترکیه و پاکستان ادامه داد: نباید در بحث جایگزینی کریدورها، فلسفه ابلاغ سیاستهای توسعه دریا محور را فراموش کنیم ، چراکه هیچ جاده یا ریلی نمیتواند جایگزین ظرفیتِ عظیم یک کشتی غولپیکر شود. حمل زمینی ۳ تا ۵ برابر گران تر از حمل دریایی می باشد و تجارت کشور در شرایطی قرار گرفته که هزینه حمل کالای وارداتی از ارزش کالای صادراتی بیشتر شده و این مهم نه تنها سفره ها را نشانه گرفته که به دلیل قیمت تمام شده صادارت، تولید صادرات محور نیز با بمب ساعتی روبه رو می باشد. وقتی یک کشتی در بندر پهلو می گیرد، محموله آن توسط ۵۰۰۰ کامیون حمل می شود و در سال قریب به ۲۵۰۰ کشتی تجارت خارجی را نمی توان به یکباره در حمل زمینی متصور بود و می بایست کریدورهای جایگزین، حمل ترکیبی را داشته باشند که دریا بخش اصلی و حمل زمینی قسمت کوتاه ماجرا باشد.
واقع بینی در مسیر های جایگزین و حل موانع
ملکی افزود: استفاده از بنادری همچون گوادر، کراچی و قاسم که در بیان مسئولان به عنوان راه جایگزین مطمین تلقی می شود ، با چالشهای امنیتی، زیرساختی و مدیریتی قابل توجهی همراه است و این منطقه سالهاست با مشکلاتی نظیر فقر و فعالیت گروههای مسلح جداییطلب مواجه است. این شرایط، منجر به وقوع حملات تروریستی و اقدامات خرابکارانه علیه زیرساختهای حیاتی شده است و نمیتواند به تنهایی تکیهگاه مطمئنی برای تجارت ایران باشد و شکست در آن خاطره بدی را برای فعالان ایجاد خواهد کرد و کریدوری که می تواند با مدیریت صحیح به فرصت تبدیل شود با یک خاطره متروکه شدن کالا، بی اطمینانی محض و عدم انتخاب توسط سایر صاحبان کالا و نهایتاً عدم رونق کریدور را برای کشور به همراه خواهد داشت.
ضرورت عبور از حکمرانی تک بعدی به حکمرانی پیچیده
وی افزود: ما در ایران حکمرانی پیچیده را بهدرستی اجرا نمیکنیم و هر دستگاه بخشی از تجارت خارجی را در اختیار گرفته است و فقط خودش و اهداف سازمانی خود را می بیند و به اثر فراسازمانی آن بی توجه است، مثال واضح آن پیمان سپاری ارزی می باشد که بر معیشت آن بافنده فرش اثرگذاشت و باعث شد، با حذف تجارت خارجی، بافنده روستا را ترک کند، در حالی که روزی در کنار فرش، کشاورزی خود را نیز زنده نگه می داشت ، اما بانک مرکزی با نگاه تک بعدی بر مصارف ارزی، تجارت خارجی ایران را در مشکلات غرق کرد و این نهاد نه تنها پاسخگو نیست که برای رفع مشکلات ارزی که خودش ایجاد کرده، قابلیت دسترسی ندارد و حتی به مکاتبات پاسخ نمی دهد.
مشاور تعهدات ارزی اتاق بازرگانی بیرجند تصریح کرد: بخش خصوصی استان و استانداری می توانند تمام پیشنهادات مطرح شده در دستور جلسه را اجرایی کنند، اما شرط آن تغییر نگاه دولت به بازرگان و تفویض اختیار به استان است، همچنین کمیته ارزی اتاق با همکاری استانداری، ۱۴ پیشنهاد را در خصوص جایگزینی کریدورها ارایه کرده است و انتظار بازرگانان استان از معاونت راهبردی ریاست جمهوری در این خصوص هم افزایی و ایجاد نگاه مشترک بین بانک مرکزی ، سازمان توسعه تجارت و کنفدراسیون صادرات اتاق ایران است و اگر این نگاه مشترک ایجاد شود، بسیاری از مسایل حل می شود.
سفارش گذاری سامانه ای در لجستیک خارجی
ملکی با اشاره به جایگاه سامانه جامع تجارت در قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و مرجعیت آن گفت: در این سامانه منو لجستیک خارجی تعریف شده ، اما اثربخشی واقعی را ندارد و بهتر هست همانطور
که از طریق سفارش گذاری در مرکز مبادله تحریم ارزی را مدیریت می کنیم، با سفارش گذاری حمل در لجستیک خارجی و دسترسی شرکت های حمل به سفارش ها، بتوانیم حمل گروپاژ را توسعه و شرکت های برتر حمل و نقل را شناسایی و بهره برداری کنیم، چرا که یکی از مهم ترین حلقه های کریدور این هست که صاحب کالا و بارفرابر، نیازها و توانمندیه های یکدیگر را ببیند و دولت می بایست در این راستا نقش خود را به درستی و به موقع ایفا کند، اما متاسفانه دولت جایی که باید حضور داشته باشد، اثرش را نمی بینیم و جایی که نباید دخالت کند، با کنترل مقداری تجارت و دخالت نرخ ارز، تجارت کشور را زمین گیر کرده است.
