غوث، کارشناس گلخانه های سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان جنوبی، در کمیسیون کشاورزی، صنایع غذایی و آب اتاق بازرگانی بیرجند با تأکید بر ضرورت تغییر الگوی کشت در استان گفت: با توجه به شرایط اقلیمی، محدودیت شدید منابع آبی و الزامات قانون برنامه هفتم پیشرفت، توسعه کشتهای گلخانهای تنها راهکار عملی و پایدار برای عبور بخش کشاورزی استان از بحران آب است.
وی با اشاره به اهداف برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران افزود: در این برنامه، متوسط رشد اقتصادی سالانه ۸ درصد هدفگذاری شده که ۳۵ درصد آن باید از محل افزایش بهرهوری عوامل تولید محقق شود و در این میان، بخش کشاورزی و بهویژه کشتهای گلخانهای نقش محوری دارد.
غوث با بیان اینکه تولید محصولات گلخانهای کشور باید تا پایان برنامه هفتم به ۱۰ میلیون تن در سال برسد، تصریح کرد: این رقم حدود سه برابر تولید فعلی کشور است و تحقق آن مستلزم احداث ۳۰ هزار هکتار فضای گلخانهای جدید در سطح کشور خواهد بود. سهم استان خراسان جنوبی از این سطح بسیار ناچیز است، بهطوری که در حال حاضر تنها ۷۹ هکتار گلخانه فعال در استان وجود دارد و خراسان جنوبی در رتبه ۲۳ کشور قرار گرفته است.
این کارشناس جهاد کشاورزی با اشاره به وضعیت منابع آبی استان گفت: مجموع آب استحصالی بخش کشاورزی خراسان جنوبی حدود ۷۸۰ میلیون مترمکعب است که بخش عمده آن از چاهها و قنوات تأمین میشود. با ادامه این روند، کشاورزی سنتی پاسخگوی نیاز استان نخواهد بود و توسعه گلخانهها یک ضرورت اجتنابناپذیر برای رفع ناترازی آب در بخش کشاورزی به شمار میرود.
وی افزود: کارایی مصرف آب در کشتهای گلخانهای حداقل ۱۰ برابر کشت فضای باز است و میزان تولید نیز بهطور متوسط ۱۵ برابر افزایش مییابد. در حالی که سطح گلخانههای استان کمتر از ۰٫۰۹ درصد از کل سطح باغات استان را شامل میشود، همین میزان حدود ۸ درصد از کل تولید محصولات باغی استان را تأمین میکند که نشاندهنده بهرهوری بسیار بالای این نوع کشت است.
غوث با تشریح مقایسه اقتصادی کشت فضای باز و گلخانهای اظهار کرد: فرض کنیم در یک هکتار گوجهفرنگی فضای باز، با مصرف حدود ۱۰ هزار مترمکعب آب**، سالانه حدود **۱۵ تن محصول تولید و درآمدی نزدیک به ۵۲۵ میلیون تومان حاصل میشود؛ در حالی که همین میزان آب در کشت گلخانهای، طی یک دوره ششماهه ۱۲۰ تن محصول تولید کرده و درآمد سالانه آن به حدود ۸٫۴ میلیارد تومان میرسد؛ یعنی ۱۶ برابر عایدی بیشتر برای کشاورز با مصرف آب مشابه.
وی با اشاره به برنامهریزی انجامشده برای جبران عقبماندگی استان در این حوزه گفت: سازمان جهاد کشاورزی استان، اجرای برنامه توسعه هزار هکتار گلخانه را طی سالهای ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۷ در دستور کار قرار داده که شامل ۲۵۰ هکتار در شهرکهای کشاورزی و ۷۵۰ هکتار در اراضی شخصی بهرهبرداران است.
غوث اهداف اجرای این برنامه را ایجاد ۱۰ هزار شغل مستقیم پایدار**، تولید بیش از **۲۵۰ هزار تن محصولات کشاورزی صادراتمحور**، **درآمدزایی بیش از ۳۷ هزار میلیارد تومان و صرفهجویی بیش از ۴۵ میلیون مترمکعب آب عنوان کرد.
وی با اشاره به محدودیت منابع آب و خاک در خارج از شهرکهای کشاورزی افزود: برای توسعه گلخانهها باید نگاهی نیز به روستاها به عنوان مکانهایی که آب و خاک و هوای خوبی دارند، نگاه شود. وی گفت در مناطق روستایی، باید به سمت گلخانههای کوچکمقیاس و بهویژه گلخانههای خورشیدی فعال و غیرفعال حرکت کنیم؛ مدلی که در کشورهای موفق از جمله چین اجرا شده و نتایج مؤثری در افزایش تولید و امنیت غذایی به همراه داشته است.
این کارشناس جهاد کشاورزی در پایان با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای تأمین منابع مالی گفت: بخش قابل توجهی از تسهیلات تبصرهای سال ۱۴۰۳ به توسعه گلخانهها اختصاص یافته و این موضوع نشاندهنده جایگاه راهبردی گلخانهها در سیاستهای سازمان جهاد کشاورزی استان برای تضمین آینده امنیت غذایی و پایداری کشاورزی خراسان جنوبی است.
